Geçmişinde Paris'in Atlattığı Kuşatmalar ve İşgaller: Jül Sezar'dan İkinci Dünya Savaşı'na

2. Dünya Savaşı şüphesiz yeryüzünün tanıklık ettiği en korkunç olaylardan biriydi. Haziran ayında Almanlar Paris'e yürüyecek, panzerler Fransız topraklarında ilerleyecekti. Ama bu olay Paris'in başına gelecek ilk işgal veya kuşatma değildi. Şehir Almanlar, İngilizler, Vikingler ve hatta Fransızların kendileri tarafından bile çoğu kez işgal edilecekti. Tabii koca bir şehrin tarihini başından sonuna ele almak pek kolay olmayacağı için biz biraz daha ilgi çekici olanlara bakacağız: Almanlarla başlayalım.

Cephelin çökmesi ile 1940'ın Haziran ayında Almanlar Fransa'ya girmişti. Ama bu onların bu şehre ilk adım atışları değildi. Belki tam bir ''şehre giriş'' olmadı ama 1871 yılında Almanlar Paris'i dört aydan fazla bir süre kuşattılar. Hatta bu olay 2 aylığına da olsa Paris'te sosyalist bir hükümet kurulmasına, Paris Komünü'nün ortaya çıkmasına sebep oldu. 

Bu komün ''Kanlı Hafta'' denen olay ile Fransız ordusu tarafından şehrin geri alınması ile kelimenin tam anlamıyla yok edilecekti. 1815 Waterloo savaşı da Almanlar ve Fransızlar arasında benzer bir ilişkiye sahne olacaktı ama söylediğimiz gibi, Paris'in tek meselesi Almanlar değildi.

Biraz geriye gidelim, Jül Sezar; Galyalılara karşı bu topraklar için savaşacaktı. Romalılara son bir direniş için toplanan halk Vercingetorix liderliğinde birleşmişti fakat dünyanın en güçlü ordularından birine karşı ne kadar yürekli bir savunma yapmaya çalıştılarsa da dayanamadılar. 

Bir süreliğine Sezar'ın ordusunu oyalayan komutan Camulogène bir hileye yenik düşerek ordusunu bölecek, günümüz Eyfel Kulesi yakınlarında Roma ordusuna yenik düşecekti. Bu topraklarda yenik düşecek tek lider kendisi değildi. 

9. yüzyılda şehir kuzeyden geleceklere hazırlıklı değilldi, Vikingler şehri yaklaşık 1 yıl rahatsız edeceklerdi. Kurulmuş iki köprü ile belki de büyük bir yıkım ortadan kaldırılmış, Vikinglerin şehre girmesi engellenmişti fakat kuzeyliler bu süreç içerisinde çevredeki yerleri yağmalayıp harap edeceklerdi. 

Sonunda  Şişman Charles ismi ile de bilinen Kutsal Roma imparatoru III. Charles ordusu ile gelecek, fakat savaşa girmek yerine para karşılığı Vikingleri oradan defedecekti. Bunu yaparken, kuzeyden gelenlere toprakları yağmalama izni de vermişti. Tabii bu olaydan sonra Kral tahtından olacaktı. 

Jeanne d'Arc ismi belki tanıdık geliyordur, Yüzyıl Savaşlarının efsanevi ismi; Yüzyıl Savaşları'nda İngilizlere karşı Fransızların kurtuluş isimlerinden biri olacaktı. İngiliizlerin elinde bulunan Paris'i 1492 yılında geri almaya çalışan Fransızlar savaş alanındayken, Jeanne d'Arc da orada bulunuyordu.

Hatta savaş sırasında bir arbalet oku tarafından bacağından vurulacaktı. Bu girişim başarısız olsa da sonunda Paris tekrar Fransızların eline geçecek, birkaç dönem sonra da tekrar kraliyet ailesinin evi olacaktı. 

Şehrin Almanlar, İngilizler ve hatta Vikingler'den neler çektiğini anlattık. Fakat bir şey daha söylemiştik, Fransızlardan bile çekecekti. 16. yüzyılda gidiyoruz, bu sefer savaşlarımız topraklar ve milletler üzerinden değil, dinler üzerinden dönüyor; Katolikler ve Protestanlar'ın savaşı şehri sarsacaktı. 

Tabii bu olayın öncesi ve sonrasına da eğilmek gerekir ki fakat Paris için önemini söylemek gerekirse şehir adeta Katoliklerin kalesiydi. Üç Henry'nin savaşı olarak tarihe geçecek olaylar sonucunda Navarra'lı Henri, IV. Henry olarak tahta geçecekti. Protestan Henry, şehrin kontrolünü elde edebilmek için Katoliklik'e geçecek, Protestanları koruyan bir yasa çıkartarak din savaşlarını bir nevi bitirecekti. 

Fakat kendisine beslenen nefretin bitmesi biraz daha zaman aldı, kendisine en az 12 kez sıuikast girişiminde bulunuldu ve sonuncusu başarıya ulaştı. François Ravaillac isimli katolokil kralı sonunu getirecek şekilde bıçakladı. Bu, kendi sonunu da getirecekti. Ailesine, Ravaillac soyismini bir daha kullanmamaları emredilecekti. 

Tüm bu olaylar yaşanırken bizlerin bahsettiği isimler yanında Paris'in, kentin sakinleri belki de asıl acıyı çekenler oldu. Tarih içerisinde bahsettiğimiz kuşatmalar sırasında pek çoğu savaştan, hastalıktan ve açlıktan hayatlarını kaybetti. 

Belki de bir dahaki Paris gezinizde bu yazıyı hatırlar, üzerine bastığınız toprakların ne denli tarih taşıdığını hatırlarsınız. Eyfel kulesine gittiğinizde sadece fotoğraf çekinmek yerine, bir zamanlar Jül Sezar'ın ordusunun bulunduğu yerde durduğunuzu fark edersiniz. Veya Vikinglerin şehri yağmaladığı sırada eşyalar kaçırdıkları sokaklarda gezersiniz.

Kaynakça:

• https://www.discoverwalks.com/blog/paris/the-4-times-that-paris-was-besieged/
• https://www.warhistoryonline.com/instant-articles/5-sieges-of-paris.html?chrome=1
• https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Paris
• https://www.history.com/this-day-in-history/germans-enter-paris
• https://www.history.com/topics/france/paris-commune-1871
• https://en.wikipedia.org/wiki/Semaine_sanglante
• https://www.jeanne-darc.info/location/paris/
• https://www.britannica.com/event/Siege-of-Paris-885-886
• https://en.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Ravaillac
• https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_IV_of_France

Resimler:

• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Procession_de_la_Ligue_1590_mus%C3%A9e_Carnavalet.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Siege_of_Paris_(885%E2%80%93886).jpeg
• https://en.wikipedia.org/wiki/File:Viking_Siege_of_Paris.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Henri_IV_%C3%A0_la_bataille_d%27Arques_21_septembre_1589.jpeg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%C3%8Ele_de_la_Cit%C3%A9,_%C3%8Ele_aux_Juifs_%26_%C3%8Elot_de_la_Gourdaine,_Plan_de_Paris_vers_1550.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Joanna_d%60Arc_by_Jan_Matejko_1.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lenepveu,_Jeanne_d%27Arc_au_si%C3%A8ge_d%27Orl%C3%A9ans.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Siege-alesia-vercingetorix-jules-cesar.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Assassination_of_Henry_IV_by_Gaspar_Bouttats.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Commune_de_Paris_nuit_du_23_au_24_mai_incendies_dans_Paris.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Commune_de_Paris_barricade_Place_Blanche.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Viking_attack_on_Paris_in_845.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ferdinand_Leeke_Ein_Wikinger%C3%BCberfall.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vercing%C3%A9torix_se_rend_%C3%A0_C%C3%A9sar_1886_HPMotte.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Barricade-the-paris-commune-may-1871-andre-devambez-677166a1.jpg