Orta Çağ Avrupa Tarihi, Kitap İncelemesi

Merhabalar, yakın zamanda okuduğum, Prof. Dr. Muammer Gül'ün kaleme aldığı Orta Çağ Avrupa Tarihi kitabından bahsetmek istiyorum sizlere. Önce genel bilgiler vereyim, hakkında pek bilgi bulamasam da bir orta çağ tarihçisinin elinden çıkmış bir kitap ve yazarın ifade ettiği şekilde yıllarca üniversitelerde, tarih fakültelerinde verdiği Orta Çağ Avrupa Tarihi derslerinin bir toplamından oluşuyor. Sadece lisans ve üstü eğitim alacaklar için değil, genel tarih okuyucusu için de uygun olduğunu belirtiyor. Ben de bu ifadeye kesinlikle katılıyorum çünkü gerçekten güzel bir giriş kitabı niteliği taşıyor bu kitap. 

Kitap Roma İmparatorluğu'nun yıkılışını anlatıyor ilk önce. Koca imparatorluğun nasıl ''bir anda yıkılmadığını'', etkisinin nasıl sürdüğünü ve benzeri konuları anlatarak Erken Orta Çağ Avrupası'na giriş yapıyor. Krallıklardan ve özellikle istilalardan bahsediyor bu bölümde. Yıkılan Roma'nın izlerini, Hristiyanlığın etkisini ve dört taraftan istila ile göç alan Avrupa'yı anlatıyor. Daha sonra bu dönemin sosyal ve ekonomik durumunu da gözler önüne seriyor. 

Kitap Geç Orta Çağ Avrupası bölümü ile devam ediyor. İç ve dış mücadelelerden, ekonomik sosyal ve kültürel durumdan bahsediyor. Kitabın son bölümlerinde de paranın ve ekonominin nasıl oturduğundan, ticaretin canlanmasından, kent hayatından ve haçlı seferlerinden söz ederek anlatı sonlanıyor. 

Yorumuma gelecek olursak, bence orta çağ tarihi için gerçekten güzel bir giriş kitabı bu kitap. Fazlası olduğunu bile söyleyebilirim. Siyasi ortam karıştırılmadan ve yormadan okuyucuya aktarılıyor, bu aktarım sırasında da kitap direkt ''roma yıkıldı, bunlar oldu'' şeklinde bir anlatıma girmiyor ve kronolojik olarak tarih ezberlemekten ziyade sizlere olayların temelini anlayabileceğiniz şekilde bir tablo çiziyor. Roma'nın her alanda erken orta çağ'ı nasıl etkilediğini, neden ticaretin durma noktasına geldiğini, neden insanların duvarlarla çevrili şatolara sıkıştıklarını, parasal ekonomiye ne olduğunu, dinin insanlar ve toplumlar üzerindeki etkisini... 

Tarih derslerinde ''böyle oldu, sonra bundan oldu, sonra şu oldu'' dediğimiz her ''olayın'' nedenini -en basit seviyede- anlayabileceğiniz bir eser bence. Fazlası olduğunu bile söyleyebilirim demiştim, bu biraz öznel bir yorum tabii ki: Ekonomik gelişmeleri okumak bence zorluyor okuyucuyu, bazen fazla teorik bilgiye kaçılıyor bazen direkt teknik konulara atlanıyor sanki. Eleştirilere başlamışken şunu da belirteyim, neden olduğunu bilmiyorum fakat yazar bazen akademik dilden çıkıp ''sokak ağzıyla'' konuşuyor. Tabirler ciddiyetini kaybediyor ve komikleşiyor aslında böyle olunca.

Bu iki eleştirim dışında aklımda kalan pek olumsuz fikir yok, özellikle Roma'nın etkisi, Hristiyanlığın etkisi, Dışa yayılmacı toplumun oluşması ve toplulukların kendi aralarındaki dengeleri açısından okunmaya değer bir kitap olduğunu düşünüyorum. Birçok yerine işaret koydum, dönüp dönüp bakacağım; içeriklerimde yararlanacağım bir kitap olacak sanıyorum.

Yararlanmak derken kitabın dipnot-kaynakça kısmına da bayıldığımı söylemeliyim. Sayfaları okurken muhakkak dipnotlara göz atıyorum ve birbirinden güzel kaynaklara rastladım bu sırada. Çoğu kitap araştırmaları yaparken denk geldiğim kitaplardı, gerçekten güzel alıntılamalar ve dipnotlar ile doluydu. İyi okumalar dilerim.

Resimler:

• https://artvee.com/dl/medieval-town#00

• https://artvee.com/dl/the-farewell-4#00

• https://artvee.com/dl/frithiofs-courtship/

• https://artvee.com/dl/the-fishing-fleet-going-out-study-from-north-norway/

• https://artvee.com/dl/landscape-capriccio-with-classical-and-medieval-motifs-and-some-buildings-from-dresden#00

• https://artvee.com/dl/knights-encounter#00